ธนาคารอาคารสงเคราะห์ ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2496 ตาม “พระราชบัญญัติ ธนาคารอาคารสงเคราะห์ พ.ศ. 2496” เป็นธนาคารที่มีหน้าที่ช่วยเหลือประชาชนให้มีที่บ้านสำหรับอยู่อาศัย ด้วยบริการสินเชื่อให้กู้ยืมเงินทุน เพื่อเป็นการสนับสนุนให้ประชาชนนำเงินไปสร้างบ้านสำหรับเป็นที่อยู่อาศัย โดยธนาคารอาคารสงเคราะห์มีสาขาอยู่ 77 แห่งทั่วประเทศ พร้อมด้วยจุดบริการ จำนวน 146 จุด ในปี 2555 ธอส. มีงบประมาณในการบริหารอยู่ที่ 319 ล้านบาท

ด้วยผลการดำเนินงานยอดเยี่ยม ทำให้ธนาคารอาคารสงเคราะห์ได้รับรางวัลเชิดชูมากมาย โดยเฉพาะรางวัล “รัฐวสาหกิจดีเด่น” ของกระทรวงการคลัง ซึ่งถือได้ว่าเป็นธนาคารแห่งเดียวที่ได้รับรางวัลดีเด่น 3 ประเภทภายในปีเดียว เมื่อปี พ.ศ. 2556 ที่ผ่านมาถือเป็นวันครบรอบ 60 ปี ที่ธนาคาร ธอส. อยู่คู่กับคนไทยมาอย่างยาวนาน ทางธนาคารยังคงไว้ซึ่งนโยบายในการบริหารงานที่เน้นการพัฒนาสังคม วัฒนธรรมและองค์กร เนื่องด้วยวาระพิเศษนี้เอง ทางธนาคารได้จัดกิจกรรมมากมายเพื่อเป็นการบำเพ็ญประโยชน์ให้แก่สังคม เช่น โครงการสร้าง-ซ่อมแซมบ้าน จำนวน 600 หลัง และโครงการบ้านหนังสือ ฯลฯ

นอกจากภารกิจในการพัฒนาถิ่นที่อยู่อาศัยของคนไทยแล้ว ธอส. ยังมีบทบาทในการช่วยเหลือบรรเทาทุกข์พี่น้องประชาชนที่ประสบภัยพิบัติอีกด้วย ในปี พ.ศ. 2559 ประเทศไทยได้พบกับภัยน้ำท่วมครั้งใหญ่ เป็นผลให้เศรษฐกิจของไทยได้รับความเสียหายอย่างหนัก ทางธนาคารจึงเห็นถึงความยากลำบากของประชาชนจึงได้ออกนโยบายในการพักหนี้ เพื่อช่วยแบ่งเบาภาระของประชาชนในช่วงที่ยากลำบาก และยังสั่งให้มีการจัดบ้านพักให้สำหรับผู้ประสบภัยอีกด้วย

การดำเนินงานในช่วงแรกของ ธอส.

นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2516 เป็นต้นมา ธนาคารอาคารสงเคราะห์ก็เริ่มดำเนินกิจการตามแผนที่ได้วางเอาไว้ ซึ่งตลอดการดำเนินงานก็เป็นไปอย่างราบรื่นตลอดทั้งปี โดยในช่วงเริ่มแรกมีการปล่อยสินเชื่อสำหรับที่อยู่อาศัยที่แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ “สินเชื่อระยะยาว” สำหรับให้ประชาชนกู้ยืมเงินไปใช้สร้างที่อยู่อาศัย และ “สินเชื่อระยะสั้น” สำหรับนักลงทุน หรือผู้ประกอบการที่ต้องการเงินทุนสำหรับโครงการที่อยู่อาศัยขนาดใหญ่ ก่อนที่ในปี 2517 ธอส. ได้มีการขยายบริการให้ครอบคลุมขึ้น ด้วยการเริ่มเปิดให้บริการรับฝากเงินเป็นครั้งแรก

สัญลักษณ์ของธนาคารสงเคราะห์

ในช่วงแรกเริ่มของการก่อตั้ง ธอส. ใช้สัญลักษณ์เป็นรูปวิมานเมฑ เป็นตัวแทนของบ้านที่อยู่เย็นเป็นสุข ก่อนภายหลังได้มีการปรับเปลี่ยนภาพลักษณ์ใหม่ให้สอดคล้องกับลักษณะการดำเนินงานของธนาคาร คือการเป็นรัฐวิสาหกิจที่ยอดเยี่ยม จึงได้มีการเปลี่ยนรูปแบบจากเดิมให้กลายเป็นรูปมือที่กำลังโอบอุ้มบ้านอยู่ จากนั้นได้มีการพัฒนาเว็บไซต์ของธนาคารขึ้นมาใหม่ เพื่อเป็นตัวแทนในการมอบความรู้แก่ประชาชน จนได้รับการยอมรับจากนานาชาติว่า เป็นสถาบันการเงินเพื่อการพัฒนาถิ่นฐานที่มีผลงานดีเยี่ยมที่สุดของประเทศไทย

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างภายในองค์กร

ในช่วงปี พ.ศ. 2522 เป็นต้นมา ประเทศเจอกับปัญหาด้านเศรษฐกิจที่ถดถอย ทำให้ผู้ประกอบการรวมถึงสถาบันการเงินต้องปรับโครงสร้างกันใหม่เพื่อความอยู่รอด โดยทางธนาคารอาคารสงเคราะห์เองก็ได้มีการปรับปรุงบริการให้มีความทันสมัยยิ่งขึ้น รวมถึงพัฒนาระบบบัญชีเงินฝากออมทรัพย์แบบพิเศษ นอกจากนี้ยังมีการจัดตั้งหน่วยงานใหม่เพื่อมาช่วยแก้ปัญหาหนี้ของธนาคาร โดยมีหน้าที่ในวิเคราะห์ความเสี่ยงและตัดสินว่าจะปล่อยเงินกู้ให้กับผู้ประกอบการหรือไม่

ในปี พ.ศ. 2550 เป็นช่วงปีที่เทคโนโลยีเข้ามามีบทบาทในชีวิตถึงขีดสุด ผู้คนล้วนต่างพึ่งพาอาศัยอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ในการติดต่อสื่อสาร เช่น คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ ฯลฯ เพื่อให้ตอบสนองต่อโลกที่เปลี่ยนไป ธอส. จึงได้นำเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในการดำเนินงานอย่างเต็มรูปแบบเป็นครั้งแรก เพื่อที่จะได้เป็นศูนย์กลางในงานบริการด้านธุรกรรมแบบเบ็ดเสร็จ ประชาชนสามารถยื่นเรื่องขออนุมัติภายใต้การพิจารณาที่เป็นมาตฐานเดียวกัน ช่วยสร้างความน่าเชื่อถือสะดวกและรวดเร็วมากยิ่งขึ้น